Kopie van 🐾 De hondenneus: een bijzonder zintuig vol informatie
- 4 uur geleden
- 4 minuten om te lezen
Wie met een hond wandelt, kent het wel. Je hond loopt enthousiast vooruit, stopt plots bij een boom en begint uitgebreid te snuffelen. Jij ziet misschien alleen een boom. Maar voor je hond gebeurt er op dat moment van alles.
Met zijn neus verzamelt hij informatie over zijn omgeving. Geur is voor een hond ontzettend belangrijk. Waar wij vooral met onze ogen kijken, gebruikt een hond zijn neus om de wereld om hem heen te ontdekken.
🐾 Een uitzonderlijk reuksysteem
Een hond heeft een zeer goed ontwikkeld reukvermogen. In zijn neus zitten ongeveer 220 miljoen geurreceptoren terwijl mensen er ongeveer 5 à 6 miljoen hebben. Geurmoleculen komen met de ingeademde lucht in de neus terecht en worden daar herkend door speciale receptoren.
De bouw van de hondenneus helpt daarbij. In de neus zitten ingewikkelde structuren waardoor er veel ruimte is voor reukreceptoren. Ook de vochtige binnenkant van de neus helpt bij het opvangen van geurmoleculen.
Het gevolg is bijzonder: een hond kan geuren waarnemen die wij nauwelijks of helemaal niet ruiken.
🐾Snuffelen is geen tijdverlies
Sommige mensen vinden dat hun hond tijdens een wandeling te veel snuffelt. Maar eigenlijk is snuffelen juist heel belangrijk.
- Een hond kan ruiken dat er
- een andere hond is geweest
- een kat of wild dier voorbij is gekomen
- iemand langs is gelopen
- voedsel in de buurt is
- een interessant geurspoor aanwezig is
Voor ons lijkt een berm gewoon een berm. Voor een hond kan diezelfde plek vol geuren zitten.
Daarom is een wandeling niet alleen goed voor het lichaam. Snuffelen is ook mentale uitdaging.
Geef je hond dus gerust de tijd om af en toe uitgebreid te ruiken.
🐾 Een neus die geuren kan onderscheiden
Het bijzondere aan de hondenneus is niet alleen dat hij gevoelig is. Honden kunnen ook verschillende geuren van elkaar onderscheiden.
Een geur kan uit allerlei verschillende stoffen bestaan. Een hond kan bepaalde onderdelen of combinaties daarvan herkennen. fenomenaal toch?
Daarom zijn honden zo goed in speur- en detectiewerk.
Ook wetenschappers onderzoeken nog steeds wat honden met hun neus allemaal kunnen waarnemen. Zo wordt gekeken of honden bepaalde veranderingen in lichaamsgeur kunnen herkennen. Honden hebben een speciaal reukorgaan: het orgaan van Jacobson (vomeronasaal orgaan). Dit speelt vooral een rol bij het waarnemen van bepaalde chemische signalen, zoals feromonen.
🐾 Hoe weet een hond waar een geur vandaan komt?
Misschien heb je je dit weleens afgevraagd: hoe weet een hond eigenlijk waar een geur vandaan komt?
Tijdens het snuffelen krijgt hij voortdurend informatie uit de lucht. Geuren worden door wind en luchtstromingen verspreid.
Maar er is nog iets bijzonders.
Je hond kan met twee neusgaten ruiken
De twee neusgaten van een hond ontvangen afzonderlijk geurinformatie. Zijn hersenen kunnen de informatie van links en rechts met elkaar vergelijken.
Door kleine verschillen in geursterkte kan een hond beter bepalen uit welke richting een geur komt.
Dit noemen we ook wel “stereo-ruiken”. Ze kunnen ook ruiken bij het uitademen omdat ingeademde lucht en uitgeademde lucht grotendeels verschillende routes volgen.
Voor ons lijkt het soms alsof een hond zomaar een geurspoor volgt. Voor hem is dat spoor helemaal niet onzichtbaar.
🐾 Waarvoor is jouw hond oorspronkelijk gefokt?
Ook het ras van je hond speelt een rol.
Sommige honden zijn generaties lang geselecteerd op eigenschappen zoals zoeken, speuren, samenwerken en werken voor een beloning.
De bloedhond staat bijvoorbeeld bekend om zijn vermogen om menselijke geursporen te volgen. Ook beagles en bassetshebben sterke speureigenschappen.
Daarnaast worden onder andere herders, working spaniëls en labradors gebruikt voor verschillende vormen van zoek- en detectiewerk.
Kijk dus eens naar je eigen hond.
Waarvoor werd jouw ras oorspronkelijk gefokt?
Misschien verklaart dat wel waarom hij zo graag speurt, zoekt of snuffelt.
🐾 Waarom is de hondenneus vaak nat?
Een natte neus hoort bij het typische beeld van een hond. Het vocht in en op de neus helpt bij het opvangen van geurmoleculen.
Maar een droge neus betekent niet automatisch dat een hond ziek is.
De neus kan gedurende de dag droger of natter worden. Slapen, temperatuur, luchtvochtigheid en activiteit kunnen daar invloed op hebben.
Kijk daarom niet alleen naar de neus wanneer je wilt weten of je hond gezond is.
🐾 De neus en de hersenen
Ruiken gebeurt natuurlijk niet alleen in de neus.
De informatie die de reukreceptoren verzamelen, wordt via zenuwen naar de hersenen gestuurd. Daar wordt de geur verder verwerkt en gekoppeld aan onder andere herinneringen, emoties en gedrag.
Dat verklaart waarom een bepaalde geur soms een sterke reactie kan oproepen.
Een geur kan je hond bijvoorbeeld herinneren aan:
- een bepaalde persoon
- een andere hond of plaats
- een eerdere ervaring; zowel positief als negatief
🐾 Een wandeling ziet er voor een hond heel anders uit
Wij zien tijdens een wandeling bomen, huizen, mensen en andere dieren.
Een hond ervaart daarnaast een hele wereld van geuren.
Een grasspriet, boom, berm of lantaarnpaal kan allerlei informatie bevatten. Een hond die uitgebreid staat te snuffelen, is daarom niet per se koppig of afgeleid.
Hij is zijn omgeving aan het onderzoeken.
En dat is belangrijk voor zijn welzijn.
Een wandeling waarbij je hond af en toe rustig mag stoppen en snuffelen, kan daarom veel waardevoller zijn dan alleen maar zo snel mogelijk doorlopen.
🐾 Een indrukwekkend stukje biologie
De hondenneus is geen magische superkracht. Het is een prachtig voorbeeld van hoe bijzonder de natuur in elkaar zit.
De bouw van de neus, de vele reukreceptoren, het snuffelgedrag en de verwerking van geuren in de hersenen werken allemaal samen.
Wat voor ons een gewone geur is, kan voor een hond ontzettend veel informatie bevatten.
Hij kan ermee ontdekken, herkennen, zoeken, volgen en leren.
Dus de volgende keer dat je hond tijdens een wandeling minutenlang aan één grasspriet staat te ruiken...
Wacht dan misschien even.
Voor jou is het gewoon een grasspriet.
Voor je hond kan het een compleet verhaal zijn. 🐾
Johan,
Hondegedragstherapeut.
